ChickenWatch theo dõi việc triển khai áp dụng hệ thống đảm bảo phúc lợi động vật ở các nước châu Á thông qua một bản đồ về chênh lệch tiến độ giữa các khu vực. Theo đó, ở khu vực châu Á, Đài Loan và Nhật Bản là những quốc gia đi đầu trong các thực hành đảm bảo phúc lợi động vật đối với gà đẻ, với những tiến bộ đáng kể trong triển khai hệ thống nuôi không lồng chuồng.

Ngược lại, Trung Quốc và Ấn Độ nằm trong số những quốc gia ít tiến bộ nhất, trong đó phương pháp chăn nuôi nhốt lồng trong sản xuất trứng vẫn là phương pháp tiêu chuẩn.

Một trong những phúc lợi cơ bản có thể cung cấp cho gà đẻ là hệ thống nuôi không lồng chuồng. Khi bị nhốt trong lồng, gia cầm không thể bộc lộ tập tính tự nhiên, bị căng thẳng và trạng thái tinh thần cũng như khả năng kháng bệnh bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Đây là lý do vì sao quản lý gà đẻ theo tiêu chuẩn phúc lợi động vật yêu cầu áp dụng hệ thống nuôi không lồng chuồng.

Tuy nhiên, việc chăn nuôi gà đẻ không lồng chuồng nói riêng là không đủ để đảm bảo phúc lợi cho vật nuôi; thay vào đó, cần áp dụng một loạt các thực hành tốt nhất để đảm bảo cả sức khỏe thể chất và tinh thần cho đàn gia cầm.

Vui lòng đọc tiếp nội dung phía dưới để tìm hiểu một số khuyến nghị về đảm bảo phúc lợi động vật trong quản lý gà đẻ!

Một số khía cạnh chung trong phúc lợi cho gà đẻ

Công tác quản lý gà đẻ cần được tiến hành một cách cẩn thận và có trách nhiệm ở mọi giai đoạn phát triển của vật nuôi, từ khi sinh ra, trong quá trình chăn nuôi và vận chuyển cho đến khi bị tiêu hủy. Do đó, cần áp dụng các thực hành và quy trình quản lý phù hợp để đảm bảo gà đẻ không bị sợ hãi.

Dưới đây là một số khuyến nghị để quản lý gà đẻ đúng cách:

• Hạn chế tiếng ồn không cần thiết và chuyển động đột ngột trong khu vực nuôi để tránh gây căng thẳng hoặc sợ hãi;
• Luôn chăm sóc cẩn thận để tránh khiến vật nuôi bị thương hoặc bị sợ hãi, đau đớn;
• Không nắm cánh, đuôi, chân hoặc cổ để nhấc vật nuôi;
• Việc ngược đãi và hành hạ vật nuôi trong bất kỳ giai đoạn quản lý nào cũng đều là hành vi vi phạm và bị nghiêm cấm theo luật pháp quốc gia.

Hệ thống chiếu sáng

Nên sử dụng ánh sáng tự nhiên để đảm bảo sức khỏe sinh lý của gà đẻ. Ánh sáng tự nhiên khuyến khích gia cầm đậu lên sào khi trời tối, giúp giảm tình trạng chen chúc.

Nếu không thể sử dụng hoàn toàn ánh sáng tự nhiên trong chăn nuôi gia cầm thì có thể tham khảo các thực hành sau:

• Cung cấp ánh sáng đồng đều khắp chuồng, nếu không vật nuôi sẽ tập trung ở những khu vực tối hơn và đẻ trứng trực tiếp trên lớp độn chuồng;
• Trong mỗi 24 giờ, hệ thống chiếu sáng chuồng phải đảm bảo ánh sáng nhân tạo và/hoặc ánh sáng ban ngày tự nhiên trong tối thiểu 8 giờ liên tục và thời gian tối nhân tạo hoặc theo tự nhiên kéo dài tối thiểu 6 giờ liên tục;
• Đối với ánh sáng nhân tạo, nên cài đặt chế độ giảm sáng và tăng sáng dần để mô phỏng sự thay đổi về thời gian cũng như cường độ của ánh sáng tự nhiên, sử dụng bộ điều chỉnh độ sáng, bộ điều chỉnh cường độ ánh sáng hoặc bộ hẹn giờ để hỗ trợ quản lý chiếu sáng;
• Vào ban ngày, ánh sáng phải đủ để vật nuôi có thể bộc lộ tập tính tự nhiên của loài và dễ dàng tiếp cận mọi khu vực trong chuồng;
• Cường độ ánh sáng tối thiểu tại mốc chiều cao của vật nuôi là 10 lux.

Quản lý để hạn chế tình trạng ăn thịt đồng loại

Quản lý dinh dưỡng, vệ sinh, môi trường và đào tạo nhân viên chăm sóc gà đẻ đúng cách sẽ giúp hạn chế tình trạng mổ lông lẫn nhau, dẫn đến ăn thịt đồng loại, ở gia cầm. Kiến thức và kinh nghiệm của các đơn vị chăn nuôi được xem xét để hỗ trợ quá trình xây dựng khuyến nghị về phúc lợi động vật.

Sau đây là một số thực hành giúp giảm nguy cơ ăn thịt đồng loại ở gà đẻ:

• Đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng: cần đảm bảo chế độ ăn cân bằng và nguyên liệu thô chất lượng cao để đáp ứng nhu cầu về trao đổi chất, năng lượng và hành vi của vật nuôi;
• Chất độn chuồng chất lượng cao: giúp giảm tình trạng ăn thịt đồng loại bằng cách khuyến khích tắm bụi hoặc tắm cát, một tập tính tự nhiên của loài;
• Hạn chế các yếu tố kích thích: máu hoặc vết thương hở sẽ khuyến khích hành vi mổ lông nhau ở gia cầm. Do đó, cơ sở chăn nuôi cần loại bỏ các vật hoặc cấu trúc sắc nhọn có thể gây thương tích cho vật nuôi;
• Lập tức loại bỏ những cá thể bị chết: những cá thể gà đẻ bị thương hoặc chết phải được loại bỏ ngay khỏi đàn;
• Tính đồng nhất: hoạt động quản lý vật nuôi phải đảm bảo đàn gia cầm phát triển đồng đều nhất có thể về trọng lượng, sức khỏe và tình trạng lông; việc cân một mẫu gia cầm định kỳ giúp đánh giá chất lượng quản lý dinh dưỡng và vệ sinh;
• Bố trí sào đậu ở các độ cao khác nhau: cả trong giai đoạn chăn nuôi và sản xuất, sào đậu ở các độ cao khác nhau đóng vai trò là chỗ nấp cho vật nuôi;
• Ổ đẻ: ổ đẻ phải có đáy kín, ít ánh sáng để gà cảm thấy an toàn và đẻ trứng trong ổ;
• Lựa chọn: nên ưu tiên những giống gà hiền lành, thích nghi với môi trường chăn nuôi, ít mổ lông nhau và ăn thịt đồng loại;
• Điều trị mỏ: việc cắt mỏ quá mức có thể gây cảm giác đau đớn, khó chịu kéo dài, đây là một thực hành không được chấp nhận. Nếu trang trại không được trang bị để loại bỏ thực hành này thì cần áp dụng phương pháp cắt mỏ bằng tia laser hồng ngoại khi gà vẫn còn trong ổ, hoặc áp dụng phương pháp đốt điện, và chỉ được cắt phần đầu mỏ.

Có thể áp dụng các biện pháp khác để khuyến khích mài mỏ, chẳng hạn như sử dụng máng ăn có đáy lót giấy nhám hoặc bề mặt nhám, hoặc rải đá có kết cấu rỗ, xốp khắp chuồng và rắc thức ăn.

Giết mổ nhân đạo

Gà đẻ mắc một bệnh lý gây đau đớn và không có khả năng phục hồi nên được tiêu hủy theo các thực hành tốt nhất được mô tả dưới đây:

• Giết mổ nhân đạo phải được thực hiện bởi bác sĩ thú y hoặc nhân viên đã được đào tạo về thủ thuật này với điều kiện không gây đau đớn và căng thẳng cho vật nuôi;
• Phương pháp nắn trật khớp cổ được chấp nhận trong giết mổ nhân đạo, nhưng phải tuân thủ một số hạn chế nhất định, và chỉ áp dụng trong những trường hợp khẩn cấp, vì mục đích của việc này là tiêu hủy một cách nhân đạo chứ không phải là một phương pháp giết mổ thông thường;
• Việc lựa chọn phương pháp giết mổ nhân đạo sẽ phụ thuộc vào độ tuổi của vật nuôi, tình trạng sinh lý, phương tiện có sẵn để chứa vật nuôi, năng lực chuyên môn của người thực hiện thủ thuật và số lượng vật nuôi cần tiêu hủy;
• Cần đảm bảo rằng vật nuôi đã chết hẳn trước khi bỏ vào thùng chứa, máy ủ phân hoặc lò đốt;
• Theo Chương trình Tiêu hủy nhân đạo quốc gia (STEPS), phương pháp giết mổ nhân đạo thông qua nắn trật khớp cổ thủ công phải được thực hiện bởi một nhân viên đã qua đào tạo;
• Chương trình STEPS nhấn mạnh rằng chỉ được áp dụng giết mổ nhân đạo trong trường hợp khẩn cấp với mục đích tiêu hủy nhân đạo chứ không được áp dụng như một phương pháp giết mổ thông thường.

Tải tài liệu và tìm hiểu thêm!

Một trong những trụ cột của phúc lợi động vật là đảm bảo quản lý phù hợp theo từng loài, bao gồm quản lý đúng cách cho bò sữa.

Theo Compassion in World Farming, vào năm 2022, hơn 92 tỷ động vật được nuôi làm thực phẩm trên toàn cầu và 280 triệu cá thể bò sữa đã sản xuất ra 730 tỷ lít sữa.

Dựa trên xu hướng tiêu dùng quan sát được ở châu Á, có thể thấy người tiêu dùng đang ngày càng có nhận thức và đòi hỏi tiêu chuẩn cao hơn đối với các sản phẩm, đặc biệt là tiêu chuẩn về phúc lợi động vật và tính bền vững.

Một ví dụ điển hình là báo cáo gần đây của Deloitte nêu bật rằng người tiêu dùng Ấn Độ đang ngày càng có ý thức hơn về giá trị, họ ưu tiên mua những sản phẩm phù hợp với mối quan tâm của mình về môi trường, sức khỏe và phúc lợi động vật.

Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng này liên quan trực tiếp đến mức độ nhận thức ngày càng cao về điều kiện chăn nuôi động vật và tác động của những thực hành chăn nuôi đến chất lượng sản phẩm cũng như môi trường.

Do đó, việc các công ty áp dụng biện pháp quản lý phù hợp và đảm bảo phúc lợi động vật không chỉ đáp ứng được nhu cầu về đạo đức mà còn giúp công ty nâng cao vị thế cạnh tranh trên thị trường trong bối cảnh mà mức độ trung thành của người tiêu dùng ngày càng bị ảnh hưởng bởi các yếu tố này.

Hơn nữa, theo báo cáo của Tạp chí Thực phẩm châu Á, ngành thực phẩm và đồ uống ở châu Á đang chuyển đổi với các xu hướng mới phản ánh nhu cầu ngày càng cao về thực phẩm lành mạnh, an toàn và được sản xuất theo tiêu chuẩn đạo đức.

Việc quản lý bò sữa đúng cách sẽ đảm bảo sức khỏe cho vật nuôi và khuyến khích vật nuôi bộc lộ các tập tính tự nhiên, qua đó mang lại sự thoải mái và giảm thương tích cũng như tỷ lệ chết.
Ví dụ, việc chăm sóc và quản lý hoạt động sinh sản, sức khỏe đàn gia súc sẽ tạo nên sự khác biệt.

Bạn muốn tìm hiểu thêm về chủ đề này và nắm được làm thế nào để quản lý bò sữa đúng cách? Vui lòng đọc tiếp nội dung phía dưới!  

Chăm sóc sinh sản giúp cải thiện năng suất

Càng tích cực quản lý trong quá trình phối giống nhân tạo và giai đoạn tiếp theo thì năng suất của đàn bò càng cao. 

Cần đặc biệt chú ý đến nhiệt độ chuồng nuôi, vì nhiệt độ quá cao có thể làm tăng nguy cơ sảy thai và khiến việc phát hiện thời kỳ phối trở nên khó khăn hơn.

Chất lượng chăm sóc bê cũng ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và khả năng sinh sản của đàn bò trong tương lai.

Sau đây là một số lưu ý quan trọng:

• 24 tháng là độ tuổi khuyến nghị để tiến hành phối giống lần đầu cho bò.
• Ở mức lý tưởng, bò sẽ đẻ trung bình một lứa mỗi năm, hay một lứa sau mỗi 12 tháng.
• Quản lý đúng cách là chăn nuôi bò trong chuồng có mái che hoặc chuồng bầu có đủ nước và thức ăn chất lượng trong 30 ngày trước khi đẻ.
• Trung bình thời kỳ cạn sữa sẽ kéo dài 60 ngày để chuẩn bị cho lứa sữa sau.

Quản lý, tương tác giữa người chăn nuôi và vật nuôi

Quản lý bò sữa đúng cách bao gồm xử lý vật nuôi một cách bình tĩnh, không la hét hay di chuyển đột ngột, sử dụng các kỹ thuật đảm bảo tôn trọng tập tính tự nhiên của loài và không gây căng thẳng hay thương tích cho vật nuôi.

Sau đây là một số hướng dẫn để đảm bảo phúc lợi động vật trong công tác quản lý đàn:

• Không lôi kéo hay xách động vật bằng đuôi, da, tai hoặc các chi.
• Chỉ nên di chuyển bê bằng cách bế, dắt hoặc dùng phương tiên vận chuyển an toàn. Tuyệt đối không lôi, kéo bê.
• Trong quá trình bò đẻ con, chỉ nên can thiệp để hỗ trợ sinh nở và hạn chế áp dụng biện pháp gây chuyển dạ.
• Dây rốn của bê nên được ngâm trong dung dịch sát trùng.
• Nếu vật nuôi không thể đi lại thì cần điều trị ngay.
• Tuyệt đối không đánh dấu bằng cách cắt, khía tai hoặc đánh dấu trên mặt, ngoại trừ vì lý do vệ sinh theo yêu cầu của bác sĩ thú y.
• Phải luôn kiểm soát và huấn luyện chó để không gây tổn hại hay căng thẳng cho gia súc. Không để chó vào khu vực vắt sữa.

Quản lý

Nếu người quản lý trang trại không tuân thủ các tiêu chuẩn phúc lợi động vật và nắm được đặc điểm riêng của từng loài thì không thể quản lý bò sữa đúng cách. Do đó, cần đào tạo đầy đủ cho tất cả quản lý và nhân viên, bao gồm:

• Đào tạo về cách xác định và giải quyết các yếu tố có thể gây căng thẳng cho bò sữa.
• Trang bị kiến thức về kế hoạch hành động khẩn cấp để ứng phó trong trường hợp hỏa hoạn, hạn hán hoặc lũ lụt.
• Duy trì hồ sơ về đàn vật nuôi, về quy trình kiểm dịch và việc dùng thuốc để phục vụ công tác thanh tra của các cơ quan chứng nhận phúc lợi động vật.

Sức khỏe đàn vật nuôi

Để đảm bảo sức khỏe cho bò sữa, cần xây dựng Kế hoạch chăm sóc sức khỏe vật nuôi (PSA) và cập nhật thường xuyên theo hướng dẫn của bác sĩ thú y, đồng thời liên tục theo dõi tình hình vật nuôi.

Các biện pháp bao gồm:

• Quan sát các bệnh sinh sản, bệnh truyền nhiễm và thương tích do chuồng nuôi hoặc quản lý chưa phù hợp gây ra.
• Điều trị kịp thời cho vật nuôi bị bệnh hoặc bị thương và tìm bác sĩ thú y hỗ trợ, nếu cần.
• Cách ly vật nuôi mới nhập từ nơi khác.
• Kiểm tra và chăm sóc móng ít nhất một lần mỗi năm.
• Đánh giá và ghi chép về tình trạng viêm móng trong đàn hai lần mỗi năm.
• Việc cắt bỏ núm vú thừa cần được thực hiện trước giai đoạn dậy thì, có kết hợp dùng thuốc giảm đau.
• Việc cắt sừng có thể được thực hiện ở giai đoạn dưới 3 tuần tuổi, bằng cách đốt điện kết hợp dùng thuốc giảm đau.
• Việc cắt sừng chỉ được thực hiện bởi bác sĩ thú y, với điều kiện có sử dụng thuốc an thần hoặc gây tê tại chỗ và thuốc chống viêm.
• Tuyệt đối không cắt đuôi, tuy nhiên, có thể tỉa lông.
• Trang trại phải được trang bị đầy đủ để tiến hành giết mổ nhân đạo nếu cần, quy trình này phải do nhân viên đã qua đào tạo hoặc bác sĩ thú y thực hiện, và việc xử lý xác vật nuôi phải tuân thủ các quy định, yêu cầu của địa phương.

Tìm hiểu thêm về một số thực hành tốt nhất trong quản lý sinh sản ở vật nuôi!

Bên cạnh cảm giác khó chịu và đau đớn, động vật cũng có thể cảm thấy hân hoan, thích thú, hài lòng và những cảm xúc tích cực hay tiêu cực khác như con người. Điều này đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu khoa học và lời khẳng định của các nhà lai tạo cũng như chuyên gia về động vật giàu kinh nghiệm.

Bạn muốn tìm hiểu thêm về chủ đề này? Hãy theo dõi chúng tôi để biết được cơ chế giúp động vật cảm thấy vui buồn, đau đớn, sợ hãi và thích thú giống như con người!

Động vật cũng có cảm xúc

Từ gia cầm đến động vật có vú, bao gồm cá và thậm chí cả động vật thân mềm, đều có cảm xúc nhờ sở hữu các mạch thần kinh và cấu trúc tạo ra ý thức—tuy nhiên, chỉ qua quan sát thì con người khó có thể diễn giải cảm xúc của động vật.

Phát hiện này đã được công bố vào năm 2012, trong Tuyên bố Cambridge về Ý thức ở người và động vật. Các nghiên cứu được tiến hành và công bố trong những năm sau đó đều ủng hộ tuyên bố này.

Sau đây là một số phát hiện của các nghiên cứu:

• Các nhà khoa học thần kinh người Mỹ phát hiện ra rằng chuột cống và chuột nhắt cũng kích hoạt mạch thần kinh tương tự như con người khi có cảm xúc.
• Nghiên cứu từ Đại học Emory ở Hoa Kỳ cho thấy các cá thể gà có đặc điểm tính cách riêng, loài này hiểu được các con số và cũng biết sợ hãi, lo lắng, đồng cảm.
• Các loài linh trưởng và voi có ý thức về công lý (thể hiện thái độ không hợp tác đối với những người ngược đãi chúng) và thậm chí còn có hành động trả thù những nhân viên huấn luyện và nhân viên chăm sóc hung dữ.
• Vẹt đuôi dài, một loài chim đẹp nổi tiếng, trung thành với bạn tình suốt đời, loài này có thể bỏ ăn đến chết khi mất bạn tình.

Tầm quan trọng của việc đảm bảo phúc lợi động vật

Các nhà lai tạo thường tuyên bố rằng họ tuân thủ mọi yêu cầu pháp lý về nhu cầu dinh dưỡng, vệ sinh và tiêm chủng cho vật nuôi, tuy nhiên, phúc lợi động vật thường bị bỏ qua.

Việc chỉ cung cấp điều kiện đủ sống cho vật nuôi là không đủ để đảm bảo vật nuôi không bị đau đớn và khó chịu.

Chúng ta cần xem xét đặc điểm riêng của từng loài nhằm cung cấp môi trường và không gian phù hợp để các cá thể cùng chung sống, ngủ nghỉ và bộc lộ các tập tính tự nhiên. Điều này giúp vật nuôi cảm thấy thoải mái, an toàn và phát triển khỏe mạnh.

Ngoài ra, việc này cũng giúp công tác quản lý trở nên dễ dàng hơn, giảm thiểu tổn thất và thiệt hại, mang đến thành phẩm có giá trị cao hơn.

Hơn nữa, việc đảm bảo phúc lợi động vật cũng giúp thu hút sự quan tâm và lòng tin của người tiêu dùng có ý thức về vấn đề này.

Người tiêu dùng có ý thức

Ngày càng nhiều người tiêu dùng quan tâm đến nguồn gốc, quy trình sản xuất thực phẩm và sản phẩm mà họ sử dụng, đặc biệt đối với mặt hàng có nguồn gốc từ động vật.

Điều này không chỉ đơn thuần xuất phát từ sự tò mò: hiện nay, người tiêu dùng mong muốn được tiếp cận thực phẩm lành mạnh hơn thay vì được sản xuất từ quy trình mang lại sự đau khổ cho động vật hay gây ảnh hưởng đến môi trường.

Xu hướng này ngày càng phổ biến, khiến nhiều nông dân ở châu Á phải nhanh chóng thích nghi với thời đại mới và đảm bảo phúc lợi động vật cho gia súc.

Việc nhận thức được rằng động vật cũng cảm thấy vui buồn, đau đớn, thích thú, khao khát, sợ hãi, an toàn và những cảm xúc khác như con người là bước đầu tiên để đảm bảo phúc lợi cho động vật. Điều này mang lại lợi ích cho cả đơn vị chăn nuôi, người tiêu dùng, và đặc biệt là vật nuôi!

→ Tìm hiểu về quy trình cấp chứng nhận phúc lợi động vật!